เดลิเวอรี่ไร้ขยะของ ดาริน สุทธพงษ์ จุดเปลี่ยนธุรกิจอาหาร

ดาริน สุทธพงษ์ คือชื่อของผู้ก่อตั้งธุรกิจเดลิเวอรี่ Indy Dish ที่ตั้งใจทำให้อาหารส่งถึงบ้านไม่ต้องทิ้งขยะไว้ตามหลัง เธอไม่ใช่คนสายร้านอาหารหรือโลจิสติกส์โดยตรง แต่เป็นคนจากสายออกแบบที่หันมาใช้ความถนัดด้านการแก้ปัญหา สร้างธุรกิจอาหารที่ผสานความสะดวก สุขภาพ และความยั่งยืนเข้าด้วยกัน

จากนักออกแบบสู่ผู้สร้างธุรกิจอาหารของตัวเอง

เส้นทางของดารินเริ่มต้นจากงานออกแบบและเทคโนโลยี เธอเคยทำงานแอนิเมชันที่ Warner Bros. แต่พบว่าไม่ใช่งานที่เหมาะกับตัวเอง ก่อนจะเปลี่ยนไปเป็นนักออกแบบประสบการณ์ผู้ใช้ หรือ UX Designer และทำงานกับ Amazon อยู่ราว 4 ปี โดยตำแหน่งสุดท้ายคือ UX Design Lead ดูแลภาพรวมของประสบการณ์หลังการขาย ตั้งแต่การติดตามสถานะพัสดุ การรับของ การคืนสินค้า ไปจนถึงการคืนเงิน

งานลักษณะนี้ต้องอาศัยระบบที่รองรับคำสั่งซื้อจำนวนมหาศาล เพราะเกิดขึ้นถึง 35 ครั้งในหนึ่งวินาที หรือราว 5 พันล้านชิ้นต่อปี เธอจึงได้เห็นตั้งแต่ต้นทางว่าระบบที่ดีต้องลดขั้นตอนที่ซับซ้อนและทำให้การใช้งานราบรื่นที่สุด ก่อนในปี 2559 จะตัดสินใจกลับประเทศไทยและเริ่มต้นสร้างสตาร์ทอัพของตัวเองในวัยสามสิบกว่า

ดารินมองว่านักออกแบบถูกฝึกให้เป็นคนแก้ปัญหา ไม่ได้เริ่มจากการหาไอเดียที่ขายได้มากที่สุด แต่เริ่มจากการมองหาปัญหาที่ใหญ่พอและมีคนอยากให้มันถูกแก้จริงๆ แนวคิดนี้กลายเป็นฐานสำคัญของ Indy Dish ตั้งแต่วันแรก

เลือกโจทย์อาหารสุขภาพที่คนไทยเข้าถึงได้ง่าย

ปัญหาที่ดารินเลือกจับคือเรื่องอาหารการกินของคนเมือง คนไทยจำนวนมากชอบของอร่อย แต่เมนูที่หาได้ทั่วไปมักมีไขมันและโซเดียมสูง รวมถึงสารอาหารไม่ครบ ซึ่งเชื่อมโยงกับโรคอย่างเบาหวาน ความดัน และมะเร็ง แม้จะมีร้านอาหารสุขภาพอยู่บ้าง แต่ก็ไม่ได้กระจายอยู่ใกล้ทุกพื้นที่ และการออกไปซื้อเองยังต้องเผชิญทั้งอากาศร้อน รถติด และสิ่งล่อใจระหว่างทาง

เธอจึงพยายามทำให้อาหารที่ดีต่อสุขภาพเข้าถึงง่ายขึ้น ผ่านการสั่งจากหลายร้านบนมือถือ ส่งได้ทันที ราคาไม่แพง และต้องอร่อยด้วย เพราะสำหรับคนไทยแล้วรสชาติมักเป็นเรื่องแรกที่ตัดสินใจ ดารินมองว่าหากอาหารสุขภาพกินยาก โอกาสที่คนจะกลับมาสั่งซ้ำก็จะน้อยลง

เธอยังอ้างอิงเทรนด์ตลาดเพื่อใช้ยืนยันว่าธุรกิจนี้มีพื้นที่เติบโต โดยระบุว่าตลาดอาหารเพื่อสุขภาพในปี 2562 มีมูลค่าราว 8 หมื่นล้านบาท มากกว่าตลาดน้ำอัดลมที่มีมูลค่าเพียง 5 หมื่นกว่าล้านบาท ขณะเดียวกันผู้ใช้อินเทอร์เน็ตในไทยมีราว 57 เปอร์เซ็นต์ของประชากร และเกือบทั้งหมดใช้งานผ่านมือถือ ทำให้โมเดลเดลิเวอรี่ตอบโจทย์พฤติกรรมผู้บริโภคได้ดี

ทำให้การสั่งอาหารง่ายที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้

Indy Dish วางระบบให้ลูกค้าเข้าถึงอาหารได้หลายแบบ ทั้งอาหารไทย จีน ฝรั่ง ข้าวแกง ก๋วยเตี๋ยว ยำ ขนมปัง ของหวาน และเครื่องดื่ม โดยรองรับทั้งมื้อกลางวัน มื้อบ่าย และมื้อเย็น นอกจากร้านพันธมิตรแล้ว ดารินยังเปิดครัวของตัวเองอีก 2 ร้าน คือ Basil สำหรับอาหารเพื่อสุขภาพ และ Indy Dish สำหรับอาหารที่ปรุงอย่างพิถีพิถัน เน้นความสมดุลระหว่างสุขภาพกับรสชาติ

จุดเด่นของแพลตฟอร์มนี้คือความง่ายในการสั่ง ลูกค้าสามารถสั่งผ่าน LINE Official Account ได้โดยไม่ต้องลงทะเบียนและไม่ต้องดาวน์โหลดแอปใหม่ ระบบจำที่อยู่ได้ ถามต่อว่าปลายทางเป็นบ้านหรือที่ทำงาน และยังเลือกได้ด้วยว่าจะให้โทรเมื่อมาถึงหรือฝากไว้ตรงไหน ลูกค้ายังสามารถเลือกเมนูและเวลาส่งล่วงหน้าข้ามคืน เพื่อให้ร้านมีเวลาเตรียมอาหารและวางแผนการจัดส่ง ลดโอกาสผิดพลาดในขั้นตอนต่างๆ

ภาชนะใช้ซ้ำและความซับซ้อนเบื้องหลังที่คนไม่เห็น

อีกเป้าหมายสำคัญของดารินคือการลดขยะจากบริการส่งอาหาร เธอระบุว่าในปี 2562 เอเชียตะวันออกเฉียงใต้มีขยะจากเดลิเวอรี่ราว 1.7 พันล้านชิ้น และมองว่าบรรจุภัณฑ์ย่อยสลายได้ยังไม่ใช่คำตอบที่ดีพอ จึงเกิดความร่วมมือปลายปี 2562 ระหว่าง Indy Dish กับ Super Lock แบรนด์ภาชนะใส่อาหารของไทย เพื่อทดลองส่งอาหารในกล่องที่เก็บกลับมาใช้ซ้ำ

ลูกค้าเพียงกดปุ่ม “ใส่อาหารในภาชนะรักษ์โลก” ก็จะได้รับส่วนลด 10 บาทจากร้านค้า ตอนที่มีการให้สัมภาษณ์ ร้านในเครือ Indy Dish มีประมาณ 30 ร้าน และเข้าร่วมโครงการแล้ว 10 ร้าน แม้แนวคิดจะดูง่ายในฝั่งผู้บริโภค แต่เบื้องหลังกลับเต็มไปด้วยงานที่ต้องจัดการเพิ่มขึ้น ทั้งการรับและคืนเงินมัดจำ การกระจายกล่องไปยังร้าน การติดตามว่าลูกค้ารายใดเลือกใช้กล่องรักษ์โลก การเช็กสต็อกภาชนะ การล้างและฆ่าเชื้อ รวมถึงการอบรมพนักงานและควบคุมต้นทุนขนส่ง

ดารินใช้ทั้งความรู้ด้าน UX และการเขียนโปรแกรมช่วยวางระบบให้รัดกุม ตั้งแต่รับออเดอร์ ส่งคำสั่งไปยังร้าน ไปจนถึงคิดเงินมัดจำอย่างแม่นยำ เธอบอกว่าทีมเล็กมีข้อได้เปรียบตรงที่ผู้บริหารลงมือเอง จึงขยับตัวได้เร็ว โครงการที่หากอยู่ในองค์กรใหญ่ต้องใช้เวลาวางแผนเป็นปี แต่ทีมของเธอใช้เวลาเพียง 2-3 สัปดาห์ในการเตรียมตัวและเริ่มทำจริง

บทเรียนจาก Amazon และเป้าหมายที่ไกลกว่ากำไร

เมื่อถูกถามว่าสิ่งใดจาก Amazon ที่มีประโยชน์ที่สุด ดารินไม่ได้พูดถึงเทคโนโลยี แต่เลือกหลักคิดด้านความเป็นผู้นำที่เธอนำมาใช้ 3 ข้อ ข้อแรกคือ Bias for Action หรือการลงมือก่อนคิดมาก เพราะในช่วงเริ่มทำโครงการกล่อง Super Lock ทีมยังมีความกังวลเรื่องการบริหารจัดการและการยอมรับของลูกค้า แต่เธอเชื่อว่าธุรกิจเล็กควรทดลองก่อนเพราะเปลี่ยนแปลงได้เร็ว

ข้อที่สองคือ Ownership หรือความรู้สึกเป็นเจ้าของร่วมกัน ดารินลงหน้างานเองทั้งใน Indy Dish และร้านพันธมิตร เพื่อให้ทีมเห็นว่าผู้ก่อตั้งพร้อมแก้ปัญหาไปด้วยกัน ไม่ใช่เพียงสั่งการจากด้านบน ส่วนข้อที่สามคือ Customer Obsession ที่ทำให้เธอเลือกคัดร้านพันธมิตรอย่างระมัดระวัง ต้องรู้ที่มาของวัตถุดิบและซื่อสัตย์ต่อกัน หากเงื่อนไขใดทำให้เสียความเชื่อมั่นของลูกค้า เธอก็พร้อมปฏิเสธ

ดารินมองว่า Indy Dish กำลังผลักขอบเขตของธุรกิจอาหารทั้งในด้านสุขภาพและเทคโนโลยี และยังตั้งใจเพิ่มบริการด้านความยั่งยืนต่อไป เธอเชื่อว่าธุรกิจเพื่อความยั่งยืนในวันนี้อาจยังเป็นทางเลือก แต่ในอนาคตจะกลายเป็นสิ่งจำเป็น จึงอยากเริ่มต้นก่อน นอกจากนี้เธอยังมองว่าตัวเองอาจไม่เป็น CEO ตลอดไป และพร้อมส่งต่อให้คนที่พาธุรกิจนี้ไปได้ไกลกว่าเดิม

เรื่องราวของดาริน สุทธพงษ์ สะท้อนให้เห็นว่าธุรกิจเล็กก็สร้างการเปลี่ยนแปลงใหญ่ได้ หากมีโจทย์ชัด ระบบดี และไม่หยุดเดินหน้าเมื่อเจอความซับซ้อน